Önce satışın tüketici işlemi olup olmadığını belirleyin

Tüketicileri Koruma Yasası'nda “satıcı”, ticari veya mesleki faaliyeti kapsamında mal sunan gerçek/tüzel kişi; “tüketici” ise ticari/mesleki amaç dışında özel kullanım için alan kişidir. Dolayısıyla galeriden kişisel kullanım için alınan araç tipik olarak bu çerçeveye girebilir. Aracını ticari faaliyet dışında satan özel kişi aynı tanıma otomatik girmez; özel satışta sözleşme ve diğer hukuk yolları ayrı değerlendirilir.

Hangi durum sözleşmeye aykırılık olabilir?

Araç satıcının tanımına/ilanına uymuyorsa, normal kullanım amacına uygun değilse veya maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklik nedeniyle makul beklenen değer/performansı göstermiyorsa yasa kapsamında kusur gündeme gelebilir. Satış sırasında açıkça bildirilen ve alıcının bildiği veya makul olarak bilmemesinin mümkün olmadığı kusur aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. “Görüldüğü gibi” yazısı da kasıtlı gizleme veya her türlü sözleşmeye aykırılık için sınırsız bağışıklık varsayılmamalıdır.

Süre ve ilk talep sırası

Yasa metni, teslim anında var olan sözleşmeye aykırılık için satıcı, ithalatçı ve üreticinin belirli koşullarda iki yıl sorumluluğunu; ilk altı ayda ortaya çıkan uygunsuzluk için aksi ispatlanana kadar teslimde var olma kabulünü düzenler. Kusur ortaya çıkınca tüketicinin iki ay içinde satıcıya bildirmesi gerekir. Açık artırmada satılan ikinci el mallar için garanti istisnası vardır.

İlk aşamada imkânsızlık veya orantısızlık yoksa bedelsiz onarım ya da yenisiyle değiştirme talep edilebilir. Bunlar mümkün değilse, süresinde yerine getirilmezse veya tüketiciye önemli sıkıntı yaratırsa uygun bedel indirimi veya sözleşmenin feshi gündeme gelebilir; önemsiz kusurda fesih hakkı yoktur. Araç özelinde hangi yolun orantılı olduğu teknik ve hukuki değerlendirme gerektirir.

İlk 48 saatte delil dosyası oluşturun

  1. İlanın tamamını, mesajları, fatura/sözleşme, ödeme ve teslim belgelerini saklayın.
  2. Aracı daha fazla hasara uğratmadan bağımsız ve yazılı teşhis alın; hata kodu, fotoğraf, kilometre ve tarih olsun.
  3. Satıcıya kusuru, tespit tarihini ve talebinizi teslimi kanıtlanabilir yazılı bildirimle iletin.
  4. Onarım için araç bırakıyorsanız teslim tutanağına kilometre, yakıt, mevcut hasar, anahtar ve vaat edilen süreyi yazın.

Uyuşmazlık çözümü

Yasa, Mal ve Hizmetler Hakem Heyetine yazılı dilekçeyle doğrudan veya satın alma yerindeki Kaymakamlık üzerinden başvuruyu düzenler; başvuruda taraf bilgileri ve delil belgeleri bulunur. Heyetin parasal yetki koşulları asgari ücrete bağlı olduğundan internetteki eski rakamı kullanmayın. Değer/yetki veya güvenlik riski yüksekse gecikmeden KKTC'de yetkili bir hukukçudan görüş alın.

Bu rehber genel bilgidir. Arızayı saklamayın, aracı güvenli değilse kullanmayın ve satıcının inceleme hakkını yok edecek geri dönüşsüz onarımı hukuki görüş almadan yaptırmayın.